ระบบย่อยอาหาร

ทางเดินอาหารของคนเราประกอบด้วย ปาก>คอหอย>หลอดอาหาร>กระเพาะอาหาร>ลำไส้เล็ก>ลำไส้ใหญ่>ทวารหนัก


    การย่อยอาหาร (digestion)คือ กระบวนการเปลี่ยนสภาพสารอาหารที่โมเลกุลมีขนาดใหญ่ให้เป็นสารอาหารที่มีโมเลกุลเล็กลง เพื่อให้ร่างกายดูดซึมไปใช้ได้
อาหารที่รับประทานเข้าไปจะผ่านไปตามทางเดินอาหารเพื่อย่อย และดูดซึมอาหารไปใช้ 
(สารที่ช่วยย่อยอาหาร คือ เอนไซม์ ;เอนไซม์เป็นสารพวกโปรตีน)
       การย่อยอาหาร แบ่งออกเป็น 2แบบตามกลไกการย่อย คือ
1.การย่อยเชิงกล(Mechanical Digestion)เป็นการลดขนาดของชิ้นอาหาร และเพิ่มพื้นที่ผิวสัมผัสในการย่อยอาหาร ไม่ได้เปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของโมเลกุลสารอาหาร เช่น การบด การเคี้ยว การบีบตัวของกระเพาะอาหาร การแตกตัวของไขมันโดยน้ำดี(Bile)
2.การย่อยเชิงเคมี(Chemical Digestion)มีการเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของโมเลกุลสารอาหาร ได้แก่ การย่อยอาหารโดยการใช้เอนไซม์(Enzyme)ต่างๆ

   ปาก (Mouth)

ปากจะมีฟันช่วยในการบดเคี้ยวอาหารให้มีขนาดเล็กลง (Mechanical Digestion)
มีลิ้นเป็นตัวช่วยคลุกเคล้าอาหาร
เอนไซม์อะไมเลสในน้ำลาย ย่อยแป้งโพลีแซคคาไรด์ที่เล็กลง(Dextrin)
อาหารที่ผ่านการบดจากปาก เราเรียกว่า โบลัส(Bolus)
ต่อมน้ำลายมี 3คู่ คือ ข้างกกหู ใต้ลิ้น และใต้ขากรรไกรล่าง
น้ำลาย ประกอบด้วย น้ำ ประมาณ 99.5เปอร์เซ็นต์,เมือก(mucin) ที่ทำให้อาการลื่นกลืนสะดวก และเอนไซม์อะไมเลส ย่อยแป้งให้เป็นมอลโทส
คอหอย (Pharynx)

เป็นทางผ่านของอาหารไปสู่หลอดอาหาร และทางผ่านของอากาศสู่หลอดลม
ขณะกลืนอาหาร ฝาปิดกล่องเสียงจะเลื่อนลงมาปิดหลอดลมส่วนบน (กล่องเสียง) และเพดานอ่อนจะขึ้นไปปิดรูเปิดจากจมูก ทำให้ขณะกลืนอาหารเราม่มีการหายใจ เพราะจะสำลัก และเกิดอันตรายได้
หลอดอาหาร (Esophagus)

ไม่มีการหลั่งเอนไซม์ มีการสร้างเมือกเพื่อหล่อลื่นอาหาร
มีการบีบตัวเพื่อไล่ก้อนอาหาร (Peristalsis)เมื่อมีอาหารลงสู่หลอดอาหาร
กระเพาะอาหาร (stomach)

ในการเพาะอาหารมีการบีบตัวเพื่อคลุกเคล้าอาหาร
มีส่วนท่อที่ลึกลงไปในผิวกระเพาะซึ่งเป็นที่อยู่ของ เซลล์ที่สร้างเอนไซม์ (Gastric Gland) ซึ่งเอนไซม์ที่เกี่ยวข้อง กับการย่อยสลายโปรตีนในรูปของ Proenzyme (ยังไม่พร้อมทำงาน)
ลำไส้เล็ก (Small Intestine)

ยาวประมาณ 630เซนติเมตร มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3.8เซนติเมตร
ผนังลำไส้เล็กมีความหนาแน่นของวิลไลประมาณ 10-40อันต่อพื้นที่ตารางมิลลิเมตร
เป็นส่วนหลักที่ทำหน้าที่ย่อย และดูดซึม
แบ่งเป็น 3ส่วน คือ
ดูโอดีนัม(Duodenum) ยาวประมาณ 25เซนติเมตร ย่อยอาหารเป็นหลักได้เอนไซม์ช่วยจากตับอ่อน และน้ำดีจากตับ
เจจูนัม(Jejunum) ยาวประมาณ 270เซนติเมตร ดูดซึมเป็นหลัก
ไอเลียม(Ileum) ดูดซึมสารอาหารที่เหลือจากเจจูนัม
ภายในเจจูนัม และไอเลียม ผนังจะยื่นเป็นปุ่มคล้ายนิ้วมือ เรียกว่า วิลไล(villi)เพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวในการดูดซึมสารอาหารซึ่งจะถูกดูดซึมผ่านวิลไลเข้าสู่ระบบเลือด หรือน้ำเหลืองต่อไป
อวัยวะที่ช่วยมนการย่อย คือ  
ตับ และถุงน้ำดี ตับสร้างน้ำดี และเก็บสะสมที่ถุงน้ำดี ซึ่งน้ำดีช่วยให้ไขมันแตกตัวเป็นเม็ดเล็กลงให้เอนไซม์สามารถย่อยได้สะดวกขึ้น
ตับอ่อน ทำหน้าที่สร้างเอนไซม์ในการย่อยอาหารที่ดูโอดีนัมหลายชนิด รวมทั้งสร้างโซเดียมไฮโดรเจนคาร์บอเนต(NaHCO3)ซึ่งมีฤทธิ์เป็นเบสเพื่อช่วยสะเทินกรดจากกระเพาะ
อาหารที่ถูกย่อยนั้นจะได้โมเลกุลเล็กที่สุด คือ
คาร์โบไฮเรต   ถูกย่อยได้น้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 
                         โปรตีน          ถูกย่อยได้กรดอะมิโน 
                         ไขมัน            ถูกย่อยได้กรดไขมัน และกลีเซอรอล

อาหารที่ย่อยแล้วนั้นจะถูกดูดซึมด้วยวิธีที่แตกต่างกัน
น้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว และกรดอะมิโน       ดูดซึมเข้าสู่ระบบเลือด และเข้าสู่ตับก่อน 
กรดไขมัน และกลเซอรอล                    ดูดซึมเข้าสู่ระบบน้ำเหลืองโดยไม่ต้องเข้าตับ
ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine) 

ยาวประมาณ 150เซนติเมตร และมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 6.5เซนติเมตร
ลำไส้ใหญ่ แบ่งได้เป็น 4ส่วน ดังนี้
ซีคัม(cecum)เป็นส่วนแรกของลำไส้ใหญ่ต่อกับลำไส้เล็ก อยู่ส่วนล่างของช่องท้องด้านขวา ลักษณะคล้ายกระเปาะปลายตัน มีไส้ติ่งติดอยู่
โคลอน(colon) แบ่งเป็น4ส่วน ได้แก่ ลำไส้ใหญ่ส่วนที่ทอดขึ้น ลำไส้ใหญ่ส่วนที่ทอดขวางช่องท้อง ลำไส้ส่วนที่ทอดลง และลำไส้ส่วนคด
ลำไส้ตรง(recturn)เป็นส่วนต่อลงมาจากโคลอน
ช่องทวารหนัก(anal canal)เป็นส่วนที่ต่อจากลำไส้ตรงไปสิ้นสุดที่ทวารหนัก
ผนังชั้นในของลำไส้ใหญ่ประกอบด้วยเซลล์จำนวนมากที่ผลิดเมือก
ลำไส้ใหญ่จะรับอาหารส่วนที่ย่อยไม่ได้จากลำไส้เล็ก เรียกว่า กากอาหาร ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นเซลลูโลสที่มาจากผนังเซลล์ของพืช
ลำไส้ใหญ่ทำหน้าที่ดูดน้ำ และแร่ธาตุในกากอาหาร และไม่มีการสร้างเอนไซม์
แบคทีเรียอาจหมักได้แก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์(H2S) ซึ่งมีกลิ่นเหม็น หรือแก๊สมีเทน(CH4)

     
ที่มา: http://www.near2134.thcity.com/yoy.html